Thành kiến là gì

Khái niệm phổ biến là thiên kiến (bias). Thiên kiến là xu hướng đưa ra quyết định hoặc diễn giải sự việc nghiêng về một bên nào đó, vì bạn tất cả sẵn thế giới quan, niềm tin, và vô thức chỉ chọn lọc những thông tin đầu vào phù hợp. Những niềm tin này không chính xác, không được khẳng định qua thực tế (fact), hoặc gồm nhưng ko đầy đủ. Đây là hiện tượng tâm lý phổ quát cho tất cả mọi người. Thiên kiến được phân thành nhiều loại không giống nhau.

Bạn đang xem: Thành kiến là gì

Trong các loại bias thì tất cả bias tương quan đến con người, được phân loại như sau:

Prejudice (định kiến): là thiên kiến về cảm xúc (emotional bias). Khi quan sát thầy hay nghe về một ai đó hay cái gì đó, bạn có ngay những cảm xúc được định trước. Thông thường là những cảm xúc tiêu cực.Stereotype (khuôn mẫu): là thiên kiến về nhận thức (cognitive bias). Vị nhận thức thiên lệch đề xuất người ta tất cả định kiến về cảm xúc. Discrimination (phân biệt đối xử): là thiên kiến về hành vi (bihavioral bias). Khi đã có định kiến, người ta sẽ bao gồm hành động tương ứng (ví dụ có hành động coi thường bỉ)

Thành kiến thì sao? vào tiếng Việt, định kiến với thành kiến xuất xắc được sử dụng tương đương, nhưng thực tế chúng gồm sự khác biệt:

Định kiến: là những quan lại điểm của cộng đồng nơi bạn sinh sống, gồm trước khi bạn xuất hiện và bạn thừa hưởng trong quy trình sống cùng học ở đó. Do vậy nên gồm cụm từ “định kiến xã hội” – chúng gồm sẵn trong thôn hội.

Nói thêm về PCC. Vào cuốn Mindfulness, GS Ellen Langer đưa ra ví dụ về PCC như sau: một đứa trẻ sống với người ông sẽ hình thành tầm nhìn về người già nói chung, cùng lưu giữ quan lại niệm đó mãi. Đến lúc đứa trẻ trở đề nghị già, thì mẫu hình ảnh đó sẽ ảnh hưởng ngược lại với chúng. Ví dụ, đứa trẻ ở với ông thời điểm 2 tuổi thì ghi nhớ hình ảnh người già tráng kiện, “to lớn”, còn đứa trẻ ở với ông dịp 13 tuổi thì ghi nhớ hình ảnh người già lụ khụ, bé nhỏ. Đến khi già đi, team thứ nhất có lối sống tích cực hơn, quan sát nhận tuổi già lạc quan liêu hơn.

Xem thêm: Cách Hủy Dịch Vụ Funring Của Mobifone, Cách Hủy, Xóa Nhạc Chờ Mobifone Thành Công 100%

Ghi chú: các khái niệm này không có ranh giới rạch ròi, và các định nghĩa còn cần được cải tiến, hoàn thiện thêm.

Tham khảo: Thang Allport về Định kiến với Phân biệt đối xử.


5 thoughts on “Phân biệt: thiên kiến, định kiến và thành kiến”

*
*
dzungkh November 28, 2021 at 10:44 pm

Chào anh, Phan Phuong Dat,Cả ngày bây giờ em tìm cách hiểu rõ chân thành và ý nghĩa và sự khác hoàn toàn của trường đoản cú Bias, Prejudice, Stereotype nhưng từ điển không giúp ích gì. May nhờ bài viết này của anh ấy giúp em nắm rõ được sự khác hoàn toàn giữa Thiên kiến, Định kiến, Thành kiến, với Khuôn mẫu.Anh rất có thể gợi ý đến em một số trong những tài liệu để đọc thêm về chủ thể này được ko ạ. Đặc biệt là nhà đề: Định con kiến xã hội, thành kiến trong làng hội Việt Nam, những ảnh hưởng (tích rất và tiêu cực) của định kiến mang lại sự cải tiến và phát triển của Việt Nam, con người việt Nam.Em cảm ơn anh với rất ý muốn nhận được hồi đáp của anh!Dũng,